ในอดีต เวลาเราพูดถึง “ไม้ดอกไม้ประดับ” หลายคนอาจนึกถึงเพียงสินค้าสวยงามสำหรับตกแต่งบ้าน ของขวัญ หรือสินค้าตามเทศกาลที่ราคาขึ้นลงตามฤดูกาล แต่วันนี้ จีนกำลังเปลี่ยนภาพของอุตสาหกรรมนี้ไปอย่างสิ้นเชิง

“ดอกไม้” ในจีนยุคใหม่ ไม่ได้เป็นแค่สินค้าเกษตรอีกต่อไป แต่กำลังถูกยกระดับให้กลายเป็น “เศรษฐกิจมูลค่าสูง” ที่เชื่อมโยงเทคโนโลยี แฟชั่น การท่องเที่ยว วัฒนธรรม ไลฟ์สไตล์ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์เข้าด้วยกัน

มณฑลส่านซีเป็นหนึ่งใน “ศูนย์กลางเศรษฐกิจและนวัตกรรมของจีนตะวันตก” โดยมีนครซีอานเป็นเมืองเอก ซึ่งไม่เพียงเป็นเมืองประวัติศาสตร์สำคัญของจีน แต่ยังเป็นฐานอุตสาหกรรม เทคโนโลยี การวิจัย และโลจิสติกส์ที่สำคัญของประเทศ เพราะเป็นมณฑลที่มีภูมิประเทศ “หลากหลายครบทั้งเหนือ–กลาง–ใต้” ทำให้สามารถพัฒนาเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมได้หลายรูปแบบ นอกจากนี้ ส่านซียังเป็นหนึ่งในฐานสำคัญของข้อริเริ่ม Belt and Road Initiative (BRI) และเป็นจุดเริ่มต้นของ “เส้นทางสายไหมโบราณ” ทำให้มีบทบาทสำคัญด้านการค้าระหว่างประเทศและการเชื่อมโยงจีนกับเอเชียกลาง ยุโรป และตะวันออกกลาง

ภายใต้บริบทดังกล่าว ทำให้ส่านซีเริ่มดึงดูดการลงทุนด้านเกษตรมูลค่าสูงและเกษตรอัจฉริยะมากขึ้นหนึ่งในตัวอย่างสำคัญ คือ “Jitai Horticultural Characteristic Facility Agricultural Industrial Park” ในนครซีอาน ซึ่งอยู่ภายใต้บริษัท Shaanxi Jitai Urban New Agriculture Co., Ltd.

สิ่งที่น่าสนใจ คือ บริษัทฯ ไม่ได้เริ่มต้นจากธุรกิจดอกไม้ แต่เริ่มจากธุรกิจก่อสร้างตั้งแต่ปี 2525 ก่อนค่อย ๆ ขยายสู่ธุรกิจพลังงาน เกษตรเมือง และอุตสาหกรรมสุขภาพ จนพัฒนาเป็นกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีบริษัทในเครือกว่า 18 แห่ง ปัจจุบัน บริษัทฯ ถือเป็นฐานการผลิตดอกหน้าวัวที่ใหญ่ที่สุดของมณฑลส่านซี บนพื้นที่กว่า 167 ไร่ สามารถผลิตดอกหน้าวัวได้มากกว่า 5.5 ล้านดอกต่อปี และส่งจำหน่ายไปยังเมืองสำคัญทั่วจีน รวมถึงตลาดต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้

หัวใจสำคัญของโครงการ คือ “ดอกหน้าวัวตัดดอก” ระดับพรีเมียม ซึ่งไม่ได้ถูกวางตำแหน่งเป็นเพียงดอกไม้ทั่วไป แต่ถูกยกระดับให้กลายเป็นสินค้าแฟชั่น งานศิลปะ ของตกแต่งโรงแรม งานอีเวนต์ ตลอดจนของขวัญระดับพรีเมียม สะท้อนแนวคิดการสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรของจีนยุคใหม่ได้อย่างชัดเจน

ที่มาของรูป : บริษัท Shaanxi Jitai Urban New Agriculture Co., Ltd.

บริษัทฯ ใช้ระบบโรงเรือนอัจฉริยะจากเนเธอร์แลนด์ โดยนำระบบ Priva Smart Greenhouse มาใช้ในการควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น แสง น้ำ และปุ๋ยผ่านเทคโนโลยี IoT ซึ่งสามารถตรวจสอบข้อมูลแบบ real-time และปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเติบโตของพืชได้อย่างต่อเนื่อง บริษัทฯ ยังร่วมมือกับสถาบันการศึกษาของจีนในการวิจัยและพัฒนาดอกไม้สายพันธุ์ใหม่อย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับมูลค่าและสร้างความแตกต่างให้กับสินค้า

นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้ใช้ระบบน้ำและปุ๋ยอัจฉริยะ เทคโนโลยีรางปลูกทรง W[1] รวมถึงระบบ HPS[2] เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับคุณภาพของดอกไม้ให้มีความสม่ำเสมอมากขึ้น ขณะเดียวกัน ระบบขนส่งและห่วงโซ่ความเย็นยังได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อรักษาความสดของดอกไม้ให้ยาวนานที่สุด สามารถรองรับการขนส่งไปยังตลาดทั้งในและต่างประเทศ

ทั้งนี้ บริษัทฯ ยังประสงค์ที่จะขยายความร่วมมือกับไทย เช่น การค้าดอกไม้ การลงทุนด้านเกษตรอัจฉริยะ และการเชื่อมโยงผู้ประกอบการ เป็นต้น โดยมองว่าประเทศไทยมีจุดแข็งด้านสภาพภูมิอากาศที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูกพืชเขตร้อนและไม้ดอกหลายชนิด ซึ่งอาจช่วยลดต้นทุนการผลิต และมีศักยภาพในการพัฒนา
เป็นฐานการลงทุนหรือตลาดสำคัญในอนาคต

นอกจาก “Jitai Horticultural Characteristic Facility Agricultural Industrial Park” แล้ว บริษัทฯ ยังได้ให้ข้อมูลในส่วนของโครงการ Jitai · Shangsongyuan ซึ่งเป็นโครงการที่พัฒนาภายใต้แนวคิด “ต้นสน” และโดดเด่นด้วยภูมิทัศน์สวนบอนไซสไตล์ราชวงศ์ถังเพื่อการพักผ่อน ภายในประกอบด้วยศูนย์นวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะ พื้นที่จัดแสดงพืชสวนตกแต่ง พื้นที่กิจกรรมบำบัดด้วยพืชสวน และทุ่งดอกไม้นานาพรรณ และยังเป็นตัวอย่างของการต่อยอดภาคเกษตรไปสู่ “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” และ “อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ”

บีไอซี นครซีอาน เห็นว่า บริษัทฯ มีศักยภาพสูงด้านการพัฒนาเกษตรอัจฉริยะ การบริหารจัดการโรงเรือนสมัยใหม่ การพัฒนาไม้ดอกมูลค่าสูง ตลอดจนการต่อยอดภาคเกษตรไปสู่อุตสาหกรรมสร้างสรรค์และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ซึ่งสะท้อนแนวโน้มการพัฒนา “เกษตรมูลค่าสูง” ของจีนยุคใหม่ได้อย่างชัดเจน และเป็นโอกาสที่น่าสนใจสำหรับผู้ประกอบการไทยที่สนใจทำความร่วมมือด้านไม้ดอกไม้ประดับ เกษตรอัจฉริยะ เทคโนโลยีโรงเรือน การพัฒนาสายพันธุ์พืช รวมถึงการเชื่อมโยงตลาดและการลงทุนระหว่างไทย–จีน โดยไทยมีจุดแข็งด้านภูมิอากาศ พืชเขตร้อน และอุตสาหกรรมบริการ ซึ่งสามารถต่อยอดความร่วมมือกับจีนในอุตสาหกรรมดังกล่าวได้ในอนาคต

รายงานตลาดดอกหน้าวัวตัดดอกทั่วโลกในปี 2568

ที่มา: https://www.globalgrowthinsights.com/zh/market-reports/anthurium-market-119058#rd_table

รายงานตลาดดอกหน้าวัว ระบุว่า ในปี 2569 ตลาดดอกหน้าวัวทั่วโลกมีมูลค่าประมาณ 320 ล้าน USD และคาดว่าภายในปี 2575 จะมีมูลค่าสูงถึง 490 ล้าน USD และในช่วงปี 2569-2575 คาดว่าจะมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ 4.53%

เมื่อมองกลับมาที่ประเทศไทย ไทยมีจุดแข็งที่หลายประเทศไม่มี โดยเฉพาะ “Soft Power” ทางวัฒนธรรม ความละเอียดอ่อนด้านศิลปะ และความหลากหลายของพืชเขตร้อน ตัวอย่างที่ชัดเจน คือ “กล้วยไม้ไทย” ซึ่งได้รับการยอมรับในระดับโลก โดยประเทศไทยถือเป็นผู้ส่งออกกล้วยไม้เขตร้อนอันดับ 1 ของโลก โดยเฉพาะกล้วยไม้ ที่มีจุดเด่นทั้งด้านสีสันและรูปทรงที่เป็นเอกลักษณ์ มีตลาดสำคัญ ได้แก่ ญี่ปุ่น สหรัฐฯ จีน และยุโรป

ในอนาคต การแข่งขันของอุตสาหกรรมไม้ดอกอาจไม่ได้วัดเพียงว่า “ใครปลูกได้มากกว่า” แต่อาจขึ้นอยู่กับว่า “ใครสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากกว่า” ผ่านการสร้างแบรนด์ การออกแบบ การเล่าเรื่อง การสร้างประสบการณ์ และการเชื่อมโยงสินค้าเข้ากับไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคยุคใหม่ ซึ่งเป็นจุดที่ไทยสามารถเรียนรู้จากจีนและต่อยอดจากจุดแข็งของตนเองได้อย่างมีศักยภาพ

บีไอซี นครซีอาน เห็นว่า กรณีของจีนสะท้อนให้เห็นว่า อุตสาหกรรมไม้ดอกไม้ประดับในอนาคตอาจจะไม่ได้แข่งขันกันเพียงด้านกำลังการผลิตหรือราคาสินค้าอีกต่อไป แต่จะเป็นการแข่งขันด้าน “การสร้างมูลค่าเพิ่ม” ผ่านเทคโนโลยี การออกแบบ การสร้างแบรนด์ และการเชื่อมโยงสินค้าเข้ากับไลฟ์สไตล์ การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจสร้างสรรค์มากขึ้น

สำหรับไทย ซึ่งมีจุดแข็งด้านพืชเขตร้อน ความหลากหลายทางชีวภาพ ศิลปวัฒนธรรม และอุตสาหกรรมบริการ นับเป็นโอกาสสำคัญในการต่อยอดอุตสาหกรรมไม้ดอกไม้ประดับไปสู่ธุรกิจมูลค่าสูง ทั้งในมิติการท่องเที่ยวเชิงเกษตร การพัฒนาแบรนด์สินค้าเกษตรพรีเมียม ตลอดจนความร่วมมือด้านเกษตรอัจฉริยะและเทคโนโลยีโรงเรือนกับจีนในอนาคต

ในระยะยาว หากไทยสามารถผสานจุดแข็งด้าน Soft Power เข้ากับนวัตกรรม เทคโนโลยี และการสร้างประสบการณ์ให้กับสินค้าได้มากขึ้น จะสามารถช่วยยกระดับ “ดอกไม้ไทย” จากสินค้าเกษตรแบบดั้งเดิมไปสู่หนึ่งในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ที่มีศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลกได้เช่นเดียวกัน

ผู้ที่สนใจสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน (BIC) นครซีอาน ผ่านช่องทางโทรศัพท์ +86 029 6125 3668 ต่อ 804 หรือ Email: [email protected]

เขียนโดย นางสาวอรัญญา รุ่งเรือง

ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน

สถานกงสุลใหญ่ ณ นครซีอาน

[1] “เทคโนโลยีรางปลูกทรง W” คือ ระบบจัดวางรางปลูกที่ช่วยเพิ่มพื้นที่เพาะปลูก และทำให้แสง น้ำ และอากาศกระจายได้ทั่วถึงมากขึ้น ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและผลผลิตในโรงเรือน

[2] “HPS” (High Pressure Sodium) คือ ระบบเพิ่มแสงสำหรับการปลูกพืชในโรงเรือนเมื่อแสงธรรมชาติไม่เพียงพอ ช่วยเร่งการเติบโต และเพิ่มคุณภาพของดอกไม้ให้มีความสม่ำเสมอมากขึ้น